نهال خرما مجول

خرمای مجول با نام علمی Phoenix Dactylifera درختی گرمسیری و تک لپه ای از خانواده Arecaceae و راسته ی خرماسانان Arecales است. خرمای مجول بازار بین المللی و صادراتی بسیار خوبی در سراسر جهان دارد. بازار خرید و فروش نهال مجول چه به صورت کشت بافت و چه به صورت پاجوش در سراسر جهان رونق زیادی دارد.

مجول در کدام مناطق برای کاشت سازگار است؟
عمانطور که پیش تر اشاره شد، مراکش خاستگاه اصلی مجول است. کشورهای مصر، الجزایر، عربستان، اسرائیل، ایران، عراق، امارات، اردن، آفریقای جنوبی و فلسطین نیز نتایج موفقیت آمیزی از احداث و بهره برداری نخلستان های صنعتی برای تولید و پرورش مجول داشته اند.

در ایران گزارش هایی در مورد موفقیت و سازگاری خرمای مجول در شهرستان های جهرم، داراب، اهواز، میناب، حاجی آباد، بوشهر وجود دارد. گرده افشانی اکثر این مجولها با نخل خرما غنامی گزارش شده است. پس بهتر است قبل از اقدام به خرید نهال کشت بافت مجول یا پا جوش مجول، از سازگاری آن با منطقه مورد نظر اطمنیان حاصل کنید.

روش های تولید نهال خرمای مجول
مجول کشت بافت یعنی نهال هایی که با استفاده از کشت بافت گیاهی تولید شده اند در حال حاضر عمده ترین نهاده تامین درخت مجول در دنیا است. خلوص ژنتیکی بالا، عاری بودن از آلودگی و بیماری، ساختمان ریشه ای قدرتمند، درصد بالای گیرایی (بالاتر از ۹۵ درصد) از مهمترین دلایل روی آوردن نخل داران در دنیا برای خرید و کاشت مجول کشت بافتی است.

روش های تولید نخل خرما علاوه بر کشت بافت با استفاده از پاجوش نیز امکان پذیر است. پاجوش مجول که به صورت سنتی از درخت مادری جدا می شود نیز یکی دیگر از راه های تامین نهال مورد نیاز برای نخلستان ها است. تعداد محدود پاجوش های قابل کاشت، عدم وجود ریشه، ریسک بالای گیرایی (۵۰ درصد) و آلودگی به بیماری های درخت مادری و نخلستان ها از عوامل محدود کننده استفاده از پاجوش مجول برای کاشت است.

خرمای مجول در ایران

همان طور که پیشتر گفته شد، مجول بومی ایران نیست و چند سالی است که کاشت این نخل در ایران گسترش پیدا کرده است. در سال های اخیر تقاضا برای خرمای مجول از سوی نخلداران به حدی بالا بوده است که علاوه بر تولید داخل، نهال های کشت بافت مجول بطور عمده نیز وارد کشور شده است. از عمر کاشت و پرورش این خرمای محبوب در ایران سال های زیادی نمی گذرد و هنوز بطور دقیق مشخص نیست خرمای مجول با کدام مناطق ایران سازگار است.

سازمان تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی، سازگاری مجول در شهرهای داراب و جهرم را تایید کرده است. در مورد سایر استان ها و شهرستان ها نیز تحقیقات هنوز ادامه دارد. اما علی رغم کامل نبودن گزارش ها، اکنون خرمای مجول تقریبا در همه ی استان های خرماخیز کشور مانند کرمان، فارس، هرمزگان، خوزستان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، کرمانشاه، خراسان جنوبی و … کاشته شده است.